Hoe krijg je CF?

Erfelijkheid dna
Je hele lichaam bestaat uit cellen. Je huid is gemaakt van huidcellen. Je botten zijn gemaakt van botcellen en je haar van haarcellen. Zo zijn er ook cellen in je lichaam die slijm maken. Bij CF werken deze cellen niet goed.

Erfelijkheid

Erfelijkheid wil zeggen dat bepaalde eigenschappen van je vader en je moeder op jou worden overgedragen. Maar hoe werkt dit nou eigenlijk? De cellen in je lichaam weten wat ze moeten doen door de genen die er in zitten. In elke cel zitten heel veel genen. Een andere naam voor genen is DNA. Genen bepalen dus wat de cellen moeten doen.

Die genen krijg je van je ouders. Sommige genen van je moeder zijn sterker dan die van je vader (of andersom). Daarom kan je de kleur ogen hebben van je moeder en dezelfde neus als je vader. Al die genen heb je al gekregen van je ouders toen je groeide in de buik van je moeder als hele kleine baby. We hebben als mens wel 30.000 verschillende genen. De meeste van deze genen hebben we dubbel, je hebt er dus twee van. Van ieder paar genen, krijg je er eentje van je vader en eentje van je moeder.

Iedereen heeft ook twee genen die slijm moeten maken. Deze genen worden ook wel de CF-genen genoemd. Sommige mensen hebben een gen dat niet zo goed is in slijm maken. Dit is zo bij 1 op de 30 mensen. Als je van je vader óf je moeder zo’n CF-gen krijgt, dan krijg je géén CF. Je bent dan wel een drager van CF. Als beide genen niet zo goed slijm kunnen maken, dan krijg je de ziekte Cystic Fibrosis. Je hebt dus alleen CF als alle twee de genen niet goed werken, eentje hiervan krijg je van je vader en eentje van je moeder.

Omdat plaatjes vaak duidelijker zijn dan praatjes laten we hieronder in een plaatje zien hoe het zit met de erfelijkheid van CF:

Erfelijkheid van CF

Als een vader en moeder allebei drager zijn van het CF-gen dan is de kans dat een kind CF krijgt 25%, dus 1 op 4 (het jongetje rechts in de figuur hierboven). De kans dat een kind géén CF krijgt is veel groter namelijk 75% (dus 3 op 4).
Wel is de kans 1 op 2 (50%) dat een kind ook drager is van het CF-gen (de twee middelste kindjes uit de bovenstaande figuur). Maar zoals we hierboven al hebben gezegd…. ben je drager van het CF-gen dan krijg je géén CF.

Heb jij CF en je broertjes en/of zusjes niet, dan hebben zij wel een kans van 2 op 3 om drager te zijn van het CF-gen.